đòn vọt
Định nghĩa
- Danh từ:
- Hình phạt bằng cách đánh đập, thường dùng roi, gậy: "đòn vọt" chỉ sự trừng phạt thân thể, gây đau đớn bằng các vật dụng như roi, gậy.
- Sự hành hạ, ngược đãi về thể xác: Nghĩa mở rộng, chỉ sự đối xử tàn bạo, gây tổn thương thể chất.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ:
- Ngày xưa, học trò hư thường bị phạt bằng đòn vọt. (Ngày xưa, học trò hư thường bị phạt bằng roi vọt.)
- Những tên cai ngục tra tấn tù nhân bằng đòn vọt. (Những tên cai ngục tra tấn tù nhân bằng roi vọt.)
Các cách sử dụng nâng cao
"dưới đòn vọt": trong tình trạng bị đánh đập, hành hạ.
- Kẻ phản bội phải chịu đựng dưới đòn vọt của kẻ thù. (Kẻ phản bội phải chịu đựng dưới sự đánh đập của kẻ thù.)
"đòn vọt của số phận": (nghĩa bóng) những khó khăn, trắc trở nghiệt ngã mà cuộc đời giáng xuống.
- Anh ấy kiên cường đón nhận mọi đòn vọt của số phận. (Anh ấy kiên cường đón nhận mọi sự giáng xuống khắc nghiệt của số phận.)
Biến thể và từ gần giống
Đòn roi (danh từ): từ gần nghĩa, chỉ hình phạt đánh bằng roi.
- Đứa trẻ sợ hãi trước những trận đòn roi. (Đứa trẻ sợ hãi trước những trận đánh bằng roi.)
Roi vọt (danh từ): từ ghép chỉ công cụ dùng để đánh (roi) và hành động đánh (vọt).
- Tay hắn cầm một cây roi vọt. (Tay hắn cầm một cây roi để quất.)
Từ đồng nghĩa
- Trừng phạt thân thể: hình phạt gây đau đớn về thể xác.
- Đánh đập: hành động dùng vũ lực gây tổn thương.
Các cụm từ liên quan
Chịu đòn vọt: bị trừng phạt bằng đánh đập.
- Kẻ trộm phải chịu đòn vọt trước sự chứng kiến của dân làng. (Kẻ trộm phải chịu sự đánh đập trước sự chứng kiến của dân làng.)
Giáng đòn vọt: thực hiện việc đánh đập, trừng phạt.
- Ông chủ tàn bạo giáng những đòn vọt lên người đầy tớ. (Ông chủ tàn bạo thực hiện những trận đánh đập lên người đầy tớ.)
Thành ngữ liên quan
- Thương cho roi cho vọt, ghét cho ngọt cho bùi: (thành ngữ) Yêu thương thật sự thì phải nghiêm khắc, dạy dỗ bằng kỷ luật; còn nuông chiều chỉ làm hư hỏng.
- Cha mẹ phải nhớ "thương cho roi cho vọt, ghét cho ngọt cho bùi". (Cha mẹ phải nhớ yêu thương thì phải nghiêm khắc dạy dỗ.)